Pioniers

Wat mij betreft is een pionier iemand die als eerste iets nieuws of onbekends doet, zoals een nieuwe markt betreden, een nieuwe methode ontwikkelen of baanbrekend werk verrichten dat anderen later kunnen volgen. Een kenmerk van pionieren is dat je bijna nooit gebruik kan maken van de ervaring van anderen.

De pioniers van de eerste industriële revolutie wisten met behulp van stoommachines handmatige arbeid om te zetten in machinale arbeid. De ongekende mogelijkheden van onder andere elektrificatie en de verbrandingsmotor zorgden tijdens de tweede industriële revolutie dat we van machinale productie naar massaproductie gingen. De komst van de computer en internet zorgden voor de derde industriële revolutie. Globalisatie en digitalisatie maakten een opmars en eentonige werkzaamheden worden overgenomen door robots.

Vandaag de dag bevinden we ons in de vierde industriële revolutie, ook wel de “smart industry” genoemd. Op basis van verzamelde data worden apparaten in de mogelijkheid gesteld om zelf conclusies te trekken en zelfstandig te leren (Artificial Intelligence). De opkomst van AI op de werkvloer en in onze bedrijven en scholen is niet tegen te houden. In een gekmakend tempo verdwijnt de noodzaak om zelf te denken en te ontwikkelen. Een complete websitetekst of afstudeerscriptie schrijven is met hulp van AI een fluitje van een cent. En naar verluid nauwelijks van “echt” te onderscheiden. En met de komst van kwantumcomputers wordt AI alleen maar sneller en geavanceerder.

Zoals altijd herhaalt de geschiedenis zich. Waar in de 19e eeuw machines het zware handwerk overnamen, wacht nu een verschuiving bij functies van hoger opgeleide beroepen. Dus net als bij eerdere industriële revoluties gaan banen verloren en worden er nieuwe banen gecreëerd. Het is een normaal verschijnsel bij elke omslag naar een nieuwe tijd. Vooral jongeren zijn bang om hun banen kwijt te raken, volgens recente cijfers kan het zo zijn dat binnen vijf jaar zestig procent van de banen van hoger opgeleiden geheel of gedeeltelijk op de tocht komt te staan.

Maar er is natuurlijk een gigantisch goed alternatief voor dit vooralsnog “virtuele” banenverlies. De hele maak industrie zit al jaren te springen om de juiste medewerkers. En heel eerlijk: ik zie AI nog geen muurtje metselen of een meterkast aanleggen. En nu we zeker nog vijf jaar hebben is het nog niet te laat om het tij te keren. Als ondernemers moeten we nu pionieren op de arbeidsmarkt. Er zijn in de regio genoeg voorbeelden om te volgen, het samenwerkingsverband Woerden Techniek Talent heeft geleid tot de TechnoHUB in Woerden. Maar ook individueel zijn er al projecten zoals de Topklas Van den Pol Academy.

Zoals in de intro is gezegd; een kenmerk van pionieren is dat je bijna nooit gebruik kan maken van de ervaring van anderen. Met de komst van deze lokale initiatieven kunnen de vakmensen van de toekomst wel gebruik blijven maken van de opgebouwde kennis. De pioniers van deze praktijkscholen en opleidingen moeten we nu vast bedanken voor hun baanbrekende werk.