Passie voor het ambacht

Het begon in 1924, toen Guido’s overgrootvader in dienst was bij een drukkerij in Zaltbommel en zich ­voornamelijk bezighield met het restaureren van bijbels voor de ­gereformeerde dorpen in de omgeving. Op een gegeven moment dacht hij: dat kan ik ook voor mezelf doen. Vanuit de Ruiterstraat in de stad groeide het bedrijf gestaag door. In 1978 verhuisde het naar de huidige locatie, onder leiding van Guido’s opa. Daarna volgden zijn vader en oom. In 2012 werd het bedrijf, na een ziekteperiode van zijn vader, overgenomen door een externe investeerder.

In 2020 kocht Guido, nadat zijn vader in 2018 overleed, het bedrijf terug. Hij was toen pas 25 jaar oud. ‘Ik heb eigenlijk nooit een andere ambitie gehad’, zegt hij. ‘Als kind liep ik al mee in de hal, stelde machines af – dat kon toen nog – en voelde ik: dit wil ik later doen. Ik vind het een prachtig vak en ben trots op het familiebedrijf.’

Overname

In 2023 breidde Guido uit op een manier die hij zelf niet had zien aankomen. Hij was op zoek naar een nieuwe machine, een investering van bijna een miljoen euro, en belandde via een machinehandelaar bij Boekbinderij Patist in Den Dolder. Ook een familiebedrijf, zonder opvolging maar mét de machine die Guido zocht. De eigenaar wilde ervan af en dus besloot Guido het hele bedrijf over te nemen, inclusief omzet, mensen, klanten, kennis en uitrusting. ‘Ons ­assortiment is daarmee verdrievoudigd’, zegt hij. ‘We kunnen nu veel meer technieken aanbieden.’ In 2025 kocht hij ook de investeerder uit. Sindsdien is alles van hem. ‘Dat voelt goed.’

Zijn vrouw Shannen, die ook bij het gesprek aanschuift en twee horecazaken runt in de Zaltbommelse binnenstad, legt het bondig uit: ‘Er komen grote vellen papier binnen. En hij zorgt ervoor dat het een boekje wordt dat je kunt kopen bij een boekwinkel of in een museum.’ Van Hees-Patist is in die zin dus geen productiebedrijf, maar meer een bewerkingsbedrijf. Ze werken uitsluitend voor drukkerijen, puur B2B. Het drukwerk komt binnen, en zij maken er een boek van, door middel van allerlei ­verschillende bindtechnieken.

De opdrachten die hier binnenkomen zijn allesbehalve standaard. Zo maakten ze boeken voor het Anne Frank Museum in tientallen talen, jubileumuitgaven voor Ola en Heineken, en een kostbare catalogus voor juwelier Gazan. Drie handgebonden boeken kwamen op het bureau van de Eerste Kamer te liggen en zelfs de koning werd ermee op televisie gespot. Momenteel werken ze aan een Japans boekje van slechts zes bij negen centimeter, met 1534 pagina’s. ‘Eigenlijk te klein om te verwerken’, aldus Guido. ‘Maar dat is nou juist de uitdaging.’

Beste verzorgde boek

De kwaliteit van hun gespecialiseerde werk wordt inmiddels erkend. Van Hees-Patist staat, net als vorig jaar, wederom met een aantal boeken in de lijst van de Beste Verzorgde Boeken van Nederland; een jaarlijkse verkiezing van een onafhankelijke stichting. De ­stichting selecteert elk jaar een dertigtal boeken die met hart en ziel zijn gemaakt, met als missie om het belang van ­kwalitatief goede boekverzorging van Nederlandse ­makelij in de breedste zin van het woord te bevorderen. De geselecteerde boeken dingen automatisch mee naar de titel voor “beste boek ter wereld”. In 2025 won een boek dat gebonden is bij Van Hees deze internationale prijs. ‘Vraag me niet hoe het boek heet’, lacht Guido. ‘Maar het is wel mooi om de erkenning te krijgen.’

Dat Guido de titel niet meer weet, zegt eigenlijk alles over zijn instelling: gewoon goed werk afleveren, zonder zichzelf op de borst te kloppen. Wat hen zo goed maakt? ‘Ervaring en ons team.’ Met 25 man personeel, van wie een groot deel al meer dan vijfentwintig jaar in dienst, heeft iedereen zijn eigen machine, zijn eigen specialisme, zijn eigen verantwoordelijkheid. Guido: ‘Ik ga niet iedere dag een rondje lopen of alles lukt. Mensen kennen hun machine. Dat vertrouwen leg ik bij hen neer.’

En dan is er nog Mike, de bedrijfsleider die overkwam vanuit Patist en inmiddels de rechterhand is van Guido. Hij maakt van elke opdracht eerst eigenhandig een dummy van blanco papier om te kijken of iets maakbaar is. ‘Hij leeft er mogelijk nog meer voor dan ik’, zegt Guido. ‘Ik ben wat meer commercieel, hij is het technische brein. Dat is een mooie wisselwerking geworden, die het bedrijf alleen nog maar sterker maakt.’

Geen robots, wel passie

Bij de grote standaardproducties, denk aan schoolboeken, tijdschriften en notitieboekjes, is vrijwel alles ­geautomatiseerd en zelfs gerobotiseerd. Dat zie je bij Van Hees-Patist niet. ‘Het moet door handen heen gaan’, zegt Guido. ‘Mensen moeten met hun eigen ogen kijken of het netjes is, of er geen fouten in zitten.’ Sommige technieken die bij Van Hees-Patist worden toegepast zijn eeuwenoud. Een Japanse knoop bijvoorbeeld, is een bindtechniek van meer dan 1400 jaar oud. ‘Ik ben dan misschien een beetje ouderwets’, zegt Guido, ‘maar ik hou van dat ambacht.’

Stabiel vaarwater

De afgelopen zes jaar zijn intens geweest. Twee ­bedrijven overgenomen, een investeerder uitgekocht, een fusie doorgevoerd, 25 mensen aangestuurd, en dat terwijl thuis ook twee kinderen opgroeien en Shannen haar horecazaken runt. ‘We zijn de afgelopen zes jaar denk ik één keer op vakantie geweest’, zegt Guido. ‘Volgende maand gaan we eindelijk weer een keer.’ De ambities voor de toekomst zijn helder: de nichemarkt opzoeken en daar het beste uit ­halen. ‘Ik geloof oprecht dat er nog tientallen jaren ­toekomst in mooie boeken zit’, zegt Guido. ‘Een boek ­verdwijnt niet zomaar. En al zeker niet als er mensen zijn die er met zo veel aandacht aan werken.’

Ondertussen probeert hij ook lokaal meer bekendheid te vergaren. Zo belt hij met enige regelmaat de gemeente Zaltbommel op, die haar gemeentegidsen momenteel nog ergens in het noorden van het land laat binden. ‘Ik ga ze absoluut niks opleggen, maar ik wil ze wel graag laten zien wat hier in Zaltbommel gedaan kan worden. Ze zijn nog niet geweest, maar ik bel gewoon nog een keer, ha ha.’

www.vanheespatist.nl