Talent herkennen

Vraag een willekeurige ondernemer naar zijn grootste uitdaging en de kans is groot dat het antwoord luidt: personeel. De arbeidsmarkt is krap en de strijd om talent is fel. Er wordt aan mensen getrokken, vooral aan degenen die opvallen. Maar opvallend talent is maar één deel van het verhaal. Een minstens zo belangrijke vraag is: hoeveel talent zit er al binnen je eigen organisatie?

Bij sommige medewerkers is talent zichtbaar aan de oppervlakte. Bij anderen ligt het dieper verstopt. Juist daarom loont het om niet alleen te rekruteren, maar eerst goed naar je huidige team te kijken. Iedereen heeft talent — maar past dat talent ook bij de functie? Ik heb meerdere keren meegemaakt dat een ogenschijnlijk “gemiddelde” medewerker veranderde in een absolute uitblinker zodra we een betere match tussen persoon en rol vonden. Werk dat beter aansloot bij karakter en vaardigheden leidde niet alleen tot betere prestaties, maar ook tot zichtbaar meer werkplezier. Het effect? Meer motivatie, meer waarde voor het bedrijf én een grotere kans dat iemand langdurig blijft.

Natuurlijk ontkom je er niet aan om soms nieuwe mensen aan te trekken. Maar ook daar heb ik geleerd: je moet door een cv heen kunnen lezen. Vaardigheden kun je vaak aanleren; mentaliteit en gedrag zijn veel hardnekkiger. Ik zeg weleens gekscherend: ‘Niets kunnen is niet het probleem; niets wíllen is de showstopper.’ Het gaat niet altijd goed, maar ik ken talloze voorbeelden binnen ons bedrijf van mensen die we op basis van cv en functieprofiel nooit hadden aangenomen — en die nu onmisbaar zijn. Soms word je geraakt door iemands energie, drive of culturele fit. Je weet wat je bedrijf wil zijn en wil leveren, en dan kan een onlogische keuze verrassend goed uitpakken. Al moet je eerlijk zijn: soms gok je verkeerd, met alle gevolgen van dien. Maar dat risico bestaat altijd, óók wanneer je strak op cv en profiel selecteert. HR blijft nu eenmaal geen exacte wetenschap.

Uiteindelijk draait ondernemen om het bouwen van een team. En in een goed team zijn alle spelers belangrijk. De zwakkere punten van de één worden gecompenseerd door de unieke kwaliteiten van de ander. Barcelona was nooit succesvol geworden met elf Messi’s. Het Nederlands elftal werd Europees kampioen dankzij sterren als Van Basten, Gullit en Rijkaard, maar het waren ook de minder opvallende verdedigers, Van Tiggelen en Van Aerle, die onmisbare rollen vervulden.

Zo werkt het ook in bedrijven. Elke dag finetunen aan een opstelling waarin verschillende talenten elkaar versterken. Dáár ontstaat de echte teamprestatie.