Oplossen van schaarstes om de Utrechtse economie te stimuleren

Dat veel mensen niet precies weten wat de provincie doet, vinden André en Leonie niet gek. ‘We zijn vooral bezig met wat er over vijf of tien jaar speelt’, zegt André. Het langetermijndenken neemt echter niet weg dat de gedeputeerde elke twee weken een onderneming in Utrecht bezoekt, om te weten wat er nú speelt. ‘Door met ondernemers te praten, weten we welke problemen actueel zijn. We bezoeken dan ook niet alleen de plekken waar het glimt, maar juist ook plekken waar het schuurt. Want dat we in Utrecht uitdagingen hebben, staat vast. We hebben schaarste in ruimte, stroom en personeel. Dat zijn daarom speerpunten in ons beleid. We zoeken nu samen met de economische regio’s bijvoorbeeld naar plekken voor nieuwe grote bedrijventerreinen, want met een groeiende provincie zijn er ook meer werkplekken nodig. Onze wettelijke taak is om de regionale economie te stimuleren. In de praktijk houdt dat in dat we met beleid, menskracht en financiën deze schaarstes proberen op te lossen.’

Ruimte maken voor ontwikkeling

Terwijl André wordt meegenomen voor de rondleiding bij Dromec Winches in Rhenen, vertelt Leonie ons meer over de manieren waarop zij de provinciale schaarstes aanpakken. ‘De eerste schaarste is ruimte’, zegt Leonie. ‘Als provincie zijn wij verantwoordelijk voor ruimtelijke ordening en bepalen we onder meer waar plek is voor nieuwe woningen, kantoren of bedrijventerreinen. Bedrijven willen graag in Utrecht ondernemen. We hebben echter maar weinig ruimte om nieuwe bedrijven te vestigen. Naast nieuwe ruimte, kijken we daarom ook naar de ruimte die gecreëerd kan worden op bestaande locaties. We doen dat via de Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU), een NV gefinancierd door de provincie, met als doel om de “rotte kiezen” uit de bedrijventerreinen op te kopen en te revitaliseren of slopen. De OMU gaat waar de markt niet gaat. Een voorbeeld is de kaasfabriek in Woerden. Hier stond een groot pand waar niemand wat mee deed. Het stond al lange tijd leeg. De OMU heeft het opgekocht, gesloopt en gaat de kavel opnieuw verkopen. Omdat zij dit zonder winstoogmerk
– of zelfs verlieslijdend – doen, creëren ze meer en betere nieuwe ruimte: duurzaam en groen, op bestaande locaties. Als neveneffect zien we dat omliggende ondernemers zelf ook sneller willen investeren in hun eigen pand.’

Energie steken in het vinden van energie

Een tweede schaarste is netcongestie. ‘In Utrecht speelt netcongestie een grote rol bij het vinden van ontwikkelruimte voor ondernemers’, vertelt Leonie. ‘Dat geldt voor nieuwe ondernemingen, maar ook voor wie wil uitbreiden of innoveren. De netcapaciteit verhogen is uiteraard een belangrijke oplossing, maar we weten ook dat dit heel lang gaat duren. Daarom kijken wij als provincie naar andere manieren om toch mogelijkheden te creëren voor ondernemers. Een duidelijk voorbeeld hiervan is de e-hub. Onlangs hebben we de eerste hiervan met succes opgezet op bedrijventerrein Lage Weide in Utrecht. Een e-hub is niet iets fysieks. Het is een groepscontract tussen meerdere bedrijven die van dezelfde kabel gebruikmaken en Stedin. Door af te spreken wie wanneer stroom verbruikt, voorkom je piekbelasting. Dat geeft ruimte. Het opzetten van deze afspraken vraagt echter veel tijd. We snappen dat ondernemers die ruimte en expertise zelf niet hebben en daarom faciliteren wij zulke samenwerkingen door aanjagers in te zetten. Zij inventariseren, overleggen, peilen, informeren en berekenen totdat ze de verschillende ondernemers en belangen samen kunnen brengen. Lage Weide is het eerste succes op een bestaand bedrijventerrein. We zijn ook bezig om oplossingen voor netcongestie te creëren op nieuwe bedrijventerreinen. De gemeente Vijfheerenlanden heeft bijvoorbeeld een bedrijventerrein dat klaar is voor uitgifte, maar waar netcongestie een obstakel is. Om de ontwikkeling op gang te helpen, kijken we hier nu hoe we een off-grid bedrijventerrein kunnen creëren met bedrijven die elkaar aanvullen qua energieprofiel.’

Het juiste personeel

De laatste schaarste is personeel. ‘We weten dat dit momenteel de grootste zorg is voor veel ondernemers’, stelt Leonie. ‘Als provincie hebben we onder andere de Utrechtse Talent Alliantie om te zorgen dat bestaand personeel de juiste scholing heeft om jouw bedrijf verder te helpen. We werken daarin samen met mbo’s, hogeschool, universiteit, gemeenten, maar ook met ondernemers zelf. De TechnoHUB is een mooi voorbeeld dat voor en door ondernemers is opgericht, met steun van de provincie. Woerdense ondernemers in de techniek verenigden zich vijf jaar geleden om technische beroepen te promoten onder jongeren. Ze hebben een prachtige plek gecreëerd in een oud pand, waar cursussen worden gegeven en waar iedereen kan proeven aan vakgebieden als automotive, metaal, bouw en installatietechniek. Als provincie zorgden we niet alleen voor startkapitaal via subsidie, maar zijn we ook strategisch gesprekspartner. Zo zien wij de langetermijntrend dat je de personeelsschaarste met jongeren alleen niet kan oplossen. Er is simpelweg te weinig aanwas voor de vraag. Wij stimuleerden daarom om ook het opleiden van zij-instromers en bestaand personeel mogelijk te maken. En dat lijkt te werken! Zo helpen we dus niet alleen financieel, maar ook strategisch. Wij denken met ondernemers mee over de vraag van morgen en werken samen aan de toekomstige welvaart van onze mooie provincie.’

www.provincie-utrecht.nl