Groeien als innovatieve starter in de biotechnologie? Daar is wel wat voor nodig. Gelukkig is er de Stichting Incubator Utrecht, die start-ups op het Utrecht Science Park met werkruimte, services en netwerk helpt om een succesvolle onderneming te worden. Kijk maar eens naar SentryX, inmiddels bijna een scale-up die ver is met de ontwikkeling van een implanteerbare pijnstiller bij operaties aan het skelet.
Soms beland je stomtoevallig in een nieuw avontuur. Zo ook Bas Oosterman, een ondernemer met veel ervaring in innovatieve bedrijven. Op het schoolplein loopt hij in 2017 Jorrit-Jan Verlaan tegen het lijf, een chirurg die later benoemd zou worden tot hoogleraar orthopedie aan de Universiteit Utrecht. Jorrit-Jan deelt een idee met Bas dat meteen zijn enthousiasme wekt.
Bas: ‘Jorrit-Jan opereert mensen aan hun wervelkolom. Dat is een veelvoorkomende operatie die goed werkt, maar ook vreselijk pijnlijk is in de dagen daarna. Daar is nog geen goede pijnstiller voor. De enige manier is verdoven met morfine. Maar dat heeft nare bijwerkingen en is verslavend. Jorrit-Jan broedde op het idee om een implanteerbare pijnstiller te ontwerpen; een soort winegum (hydrogel) die drie dagen lang het medicijn afgeeft precies op de plek waar de meeste pijn vandaan komt.’
Vergelijk het met de lokale verdoving die je bij de tandarts krijgt of een ruggenprik bij een bevalling, zo vervolgt Bas. ‘De beste pijnstillers die je je kunt bedenken. Ze blokken het pijnsignaal lokaal zodat het niet aankomt bij de hersenen, terwijl morfine het hele systeem verdooft. De beperking: het werkt een aantal uren. Het voordeel van een implanteerbare pijnstiller is dat het een werking van dagen kan hebben. De winst daarvan? Patiënten voelen zich na een operatie minder beroerd, kunnen sneller naar huis en houden dus minder lang een ziekenhuisbed bezet.’
Betaalbare ruimte
De ondernemer in Bas gaat meteen aan als hij dit hoort. ‘Ik had ervaring met de ontwikkeling en het naar de markt brengen van producten. Veel te optimistisch dacht ik: dat kan toch niet zo moeilijk zijn? We zijn begonnen en hebben octrooi aangevraagd. Om het ondernemingsplan tot een succes te maken moet je dit uit het ziekenhuis halen; je hebt geld nodig en moet kunnen versnellen. We zijn aan de slag gegaan bij het Hubrecht Institute om zo’n “winegum” te ontwikkelen, want daar werken ze aan baanbrekende hydrogels.’
Totdat het coronavirus in 2020 uitbreekt en SentryX, zoals de start-up dan al heet, niet verder kan met de ontwikkeling van het medicijn. Dat is het moment waarop Stichting Incubator Utrecht uitkomst biedt. Directeur Bedrijfsvoering Cora Frijters biedt SentryX onderdak in het Alexander Numangebouw, net als de Life Science Incubator (LSI) een bedrijfsverzamelgebouw van de stichting dat aan de Yalelaan gevestigd is.
‘Ik zei: kom maar, de huur zien we later wel’, vertelt Cora. ‘Wij zijn er om jonge, startende ondernemers die afkomstig zijn van de Universiteit Utrecht of het UMC Utrecht te helpen. In onze vriendelijke omgeving kunnen bedrijven in de biotechnologie zich ontwikkelen door middel van betaalbare laboratorium- en kantoorruimte en door gebruik te maken van elkaars kennis en netwerk. SentryX is een mooi voorbeeld. Wij hebben de faciliteiten, zij de ambitie. Ze passen perfect bij wat hier allemaal gebeurt en de dynamiek die daarbij hoort.’
Denken in mogelijkheden
Bas is dankbaar: ‘Zonder Stichting Incubator Utrecht en Cora had onze start-up vermoedelijk niet meer bestaan. In coronatijd konden we geïsoleerd doorgaan. We hebben hier de volgende stappen kunnen zetten. Inmiddels hebben we een complete verdieping waar we alles ontwikkelen. We hebben acht ruimtes met labs en acht kamers met kantoren, waarin we werken met 25 mensen.’
Hij ervaart meerdere voordelen van ondernemen met Stichting Incubator Utrecht als thuisbasis. ‘Het netwerk van specialistische organisaties en mensen die willen meewerken is fantastisch. Mede daardoor kunnen we dat stapje extra zetten en doorlopen we het traject van productontwikkeling zoals gehoopt. Op onze beurt helpen we ook graag andere starters.’
Bovenal waardeert Bas het dat ze bij Stichting Incubator Utrecht in mogelijkheden denken. ‘Als een muurtje opengebroken moet worden om ruimte te creëren, staan Cora en het team bij wijze van spreken met de hamer klaar. Voor het plaatsen van een grote machine die we nodig hadden is het opslaghok van de kantine aangepast. Dat is fantastisch. Ons werk is soms best wel doorbijten. Het idee is maar twee procent, de rest is heel hard werken. Maar dankzij Stichting Incubator Utrecht en de setting van het Utrecht Science Park komen we sneller verder.’
Cora: ‘Wij vinden het leuk om te helpen en blijven niet achter ons bureau zitten. Zo helpen we starters op het gebied van milieu- en andere wetgeving en koppelen we dit ook aan technische eisen. Ik heb zelf in een lab gewerkt en kan me daardoor makkelijker verplaatsen in wat nodig is.’
Springplank
Stichting Incubator Utrecht biedt plek aan ongeveer vijftien bedrijven, variërend van twee tot honderd medewerkers. Van het verbeteren van operatietechnieken tot de ontwikkeling van antilichamen: de bedrijfsactiviteiten zijn divers en gaan soms verder dan de biotechnologie alleen. Uiteindelijk is het de bedoeling dat start-ups doorgroeien naar andere huisvesting, om zo plaats te maken voor nieuwe beginnende ondernemers.
Cora: ‘Door de jaren heen zijn er mooie succesverhalen voorbijgekomen, van ondernemers en bedrijven die het ver hebben geschopt en nog steeds bestaan. Maar er zijn ook bedrijven die er noodgedwongen mee moeten stoppen, dan zien we de teleurstelling. Dat hoort bij ondernemen. Eén ding is zeker: Stichting Incubator Utrecht kan voor startende ondernemers als springplank fungeren.’
Voor SentryX geldt dat zeker. Bas: ‘We zijn onze implanteerbare pijnstiller al aan het testen op mensen en gaan dat uitbreiden. De resultaten zijn veelbelovend. Het zou mooi zijn als ons product over vijf jaar in de praktijk gebruikt kan worden. Het gaat jaarlijks om ruim twee miljoen operaties van dit type in Europa en Amerika. En dan hebben we het nog niet eens gehad over heupen en knieën. De komst van dit product kan enorm veel gaan betekenen.’